The Wellington Maxim Gun Section in front of the courthouse at Apia after the formal occupation.Sir George Grey Special Collections, Auckland Libraries: AWNS-19140917-42-2

War chronicle · 29 Ākuhata · Apia, Sāmoa

Te kakari tuatahi a Niu Tīreni


Kāore te kariri kotahi i rere i te rironga o Tiamana Hāmoa i a Niu Tīreni.

Ki a Niu Tīreni, ka tīmata mai te Pakanga Tuatahi o te Ao ki Hāmoa.

Tukua kia riro, kei mate kē ko koutou. Koia noa te karere a te kāpene o te HMS Psyche ki te kāwana o Tiamana-Hāmoa i te ata o te 29 o Ākuhata.

I te mea kāre tana ope taua, me tautuku noa iho te kāwana o Tiamani. Tekau mā whā rau ngā hōia o Niu Tīreni – nō te karangatanga hōia tuatahi – ka tau ki te motu, kāore te kariri kotahi i puta. Ka noho a Hāmoa ki raro i te mana o te ope taua o Niu Tīreni tae noa atu ki te marama o Mei i te tau 1920.

Ehara i te mea he take whaimana anake te rironga o Tiamana-Hāmoa. Nā ngā Ope Haumi ka whati te tauranga reo irirangi e tū pātata ana ki Apia – he whatunga kōrero matua tērā ki te ao, waihoki ki te Ope Kātua o Tiamani.

Ka whakanuia ngā rongo kōrero mō te 'toanga tuatahi' o Niu Tīreni e ngā tāngata i te kāinga. Heoi, kei te mōhio te nuinga, kei te haere tonu mai te pakanga tūturu.